Doordat Mozambique nog niet door het massatoerisme bezocht wordt, kun je er op bijna alle plaatsen aan de kust prachtig duiken. De riffen zijn zeer intact en vol leven.
Maar de absolute duikhoofdstad van Mozambique is Tofo. Dit is het paradijs voor de grote vis liefhebbers. De kustwateren hier zitten vol met grote vis! De kans op manta’s en walvishaaien is hier zeer groot. Daarnaast is er de kans op roggen, rifhaaien, luipaardhaaien, en grote scholen vis zoals tonijn.
Walvishaai (Rhincodon typus)
De walvishaai is de grootste vis (en daarmee ook de grootste kraakbeenvis en tevens de grootste haai) die er bestaat. De walvishaai is geen walvis, een walvis is namelijk geen vis, maar een zoogdier. Walvishaaien vormen een bedreigde diersoort. Niettemin wordt er in ontwikkelingslanden nog wel op gevist. De soort geldt als een van de grootste mysteries in de biologie en is onderwerp van veel wetenschappelijk onderzoek. Ter wereld zijn er slechts 1000 geregistreerde exemplaren.
De gemiddelde walvishaai meet ongeveer 8 meter, maar er zijn er gevonden die wel 15 meter lang waren. Een volwassen exemplaar weegt ongeveer 15 ton. Vrouwtjes zijn gemiddeld groter dan mannetjes.
De walvishaai heeft een uniek uiterlijk, met een platte en brede kop. De bek bevindt zich vooraan, niet onderaan de kop zoals bij veel andere haaien, en is net zo breed. Hij bevat 300 rijen kleine tanden, in totaal zo'n 3000. Deze hebben echter geen functie.
Opvallend zijn de drie groeven die aan beide zijden langs een groot deel van het lichaam lopen. Aan de bovenkant is de walvishaai grijs van kleur met grote witte tot lichtgele stippen en horizontale en verticale strepen. Deze strepen zijn voor zijn identiteit een even uniek kenmerk als de vingerafdruk voor een mens. Dit vergemakkelijkt het werk van onderzoekers. De onderzijde van het lichaam is wit. De walvishaai heeft aan elke kant vijf kieuwopeningen. De huid is tot 10 cm dik.
Aan de Barra kust hebben we het geluk dat hier een migratie route ligt, en de beste periode om deze reuzen te ontmoeten is van november tot mei. In deze periode is de kans om ze te zien gegarandeerd. De rest van het jaar zijn ze nog wel aanwezig, maar in veel kleinere getalen.
Dolfijnen
Zwemmen met dolfijnen is voor veel mensen reeds van kindsaf een droom die werkelijkheid wordt. Tuimelaars en Bultrug Dolfijnen komen in deze streek het meest voor. Het zijn sociale dolfijnen die meestal in groepen worden gezien. De normale groepsgrootte schommelt tussen de 5 en 20 exemplaren, maar soms worden aanmerkelijk grotere samenscholingen gezien tijdens de trek of bij drijfjachten. Voor onderlinge communicatie hebben ze een heel scala aan geluiden ontwikkeld.
Manta Ray (Manta Birostris)
De reuzenmanta is het grootste lid van de roggenfamilie en behoort tot de kraakbeenvissen. Soms wordt de manta ook wel Grote duivelsrog genoemd.
Met een spanwijdte tot 7 meter weegt de manta tot 1800 kg. De lengte kan wel 5 meter bedragen.
De reuzenmanta voedt zich met plankton en kleine visjes die hij uit het water filtert. De mond zit niet aan de onderkant zoals bij andere roggen maar min of meer aan de voorkant. De bovenkant is meestal zwart of blauw en de onderkant wit.
Manta's brengen in tegenstelling tot andere roggen hun jongen volledig ontwikkeld ter wereld. De geschatte maximale leeftijd is 20 jaar.
Deze enorme, vliegende wezens komen in deze streek van Mozambique zo goed als altijd voor. Dit komt door de aanwezigheid van de zogenaamde 'Manta poetsstations'. Deze poetsstations bevinden zich onder andere op Manta Reef, Office en Giants Castle, en Manta's wachten hier geduldig op de kleine vis die hen verzorgen. Op heldere dagen kan, je zelfs vanop de oppervlakte de manta's zien liggen om zich te voeden met het planton dat in de namiddig omhoog komt drijven.
Om te duiken met Manta's zijn enkele richtlijnen noodzakelijk, zodat de dieren niet worden afgeschrikt, opgejaagd of bedreigd.
Het duikcentrum van de Barra Lodge biedt, indien gewenst, een Padi Manta Awareness Distinctive Specialty cursus aan, voor duikers die meer willen leren over deze prachtige dieren.
Bultrug Walvis (Megaptera novaeangliae)
Deze enorme beesten komen voorbij de kusten van Mozambique, van juni tot november. Met de 16.000 km die ze overbruggen, hebben de Bultrug walvissen de langste migratie ter wereld op hun naam staan. Het is een van de grotere walvissoorten met een maximale lengte die kan variëren van 12 tot 15 meter. Het wijfje wordt groter dan het mannetje, en een volwassen exemplaar weegt 25 tot 30 ton. Als een bultrug onderduikt wordt de rug sterk gekromd en komt de kleine rugvin als een soort bult boven water, vandaar de naam bultrug.
Bultruggen leven van vis en krill. Ze jagen op vis door deze aan te vallen of door met hun vinnen op het water te slaan. Een groep bultruggen legt een cirkel van luchtbellen om een school vis en slaat dan toe.
Om vrouwtjes te verleiden brengt het mannetje van de bultrug een complex lied voort dat wel een half uur kan duren en kilometers ver te horen is. De zang is afhankelijk van de regio waarin het mannetje leeft, en hij kan het jarenlang onthouden.
Uit respect voor deze dieren, en hen geen stess te bezorgen, blijven onze boten op ruime afstand.
